Strona używa ciasteczek (cookies). Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Czytaj więcej


Różni autorzy

Artykuły, eseje i strony poświęcone redukcji czasu pracy i degrowth.

Kategorie: artykuły, strony internetowe
Tagi:

(lista na dole tekstu)

W 1930 brytyjski ekonomista John M. Keynes opublikował esej „Ekonomiczne perspektywy dla naszych wnuków” (Economic Possibilities for Our Grandchildren, dostępny legalnie online w wersji angielskiej), w którym przewiduje, że rozwój nauki i techniki spowoduje wzrost efektywności pracy i uwolni nas od codziennej, wielogodzinnej harówki dla zaspokojenia podstawowych potrzeb. Już za 100 lat (czyli mniej więcej teraz) mieliśmy nie pracować więcej niż 15 godzin tygodniowo. Jednak ponieważ w całej naszej dotychczasowej historii przeżycie wymagało wysiłku, poświęceń i starań, doprowadziło to do szczególnego wytrenowania – wzmocnienia impulsów i instynktów wspierających nieustanną aktywność i pomnażanie dóbr. Według Keynesa w czasach jego wnuków, gdy podstawowe, absolutne potrzeby będą już uniwersalnie zaspokojone, to nie Ci, którzy wyróżniają się predyspozycjami do zarabiania pieniędzy będą najszczęśliwsi, najlepiej przystosowani, lecz Ci, którzy opanowali sztukę życia – potrafią w sposób wartościowy i satysfakcjonujący spędzać czas wolny, podążając za wartościowymi celami.

Wizja Keynesa się nie sprawdziła (na razie). M.in. dlatego, że zamieniliśmy zyski spowodowane przez wzrost efektywności na wzrost płac a nie na czas wolny (patrz J. Schor: Overworked American). Jednak temat redukowania godzin pracy powraca i pojawia się coraz więcej argumentów za tym, że ta redukcja może być pomocna w rozwiązaniu wielu z problemów ludzkości:

  • To już truizm że nie pracujemy wydajnie gdy jesteśmy przepracowani, Podobno komputer Macintosh mógłby powstać rok wcześniej gdyby pracownicy Apple spędzali w biurze tylko połowę z faktycznie poświęconego na jego rozwój czasu. Jest duża szansa, że pracując krócej będziemy zdrowsi oraz szczęśliwsi, co z pewnością również pozytywnie wpłynie na jakość pracy. Dopuszczenie możliwości dzielenia etatów między kilkoma pracownikami zmniejszy bezrobocie.
  • Bezrefleksyjne skupienie się na wzroście gospodarki nie jest dobre dla klimatu czy ogólniej – dla całej natury, od której w końcu zależymy. Nieskończony wzrost na planecie będącej w dużej mierze zamkniętym systemem jest po prostu fizycznie niemożliwy (Limits to Growth. Dennis Meadows et al.). Stanie się do oczywiste gdy zamiast myśleć kategoriami ekonomicznymi posłużymy się prawami przyrody. Ośmielę się twierdzić że te ostatnie są bardziej absolutne. Stąd coraz częściej dyskutowany koncept degrowth.
  • Zmniejszenie rozmiarów światowej gospodarki prowadziłoby do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i generalnie zmniejszenia obciążenia natury. Mniejsza gospodarka to mniejsza ilość produktów, zwłaszcza tych tanich przeznaczonych do krótkiego używania, mniej marek (mnogość wyboru wcale nie prowadzi do odczuwania szczęścia czy zadowolenia. Patrz: Barry Schwartz: Paradoks Wyboru. Dlaczego więcej oznacza mniej), mniej transportu, mniejsza konsumpcja materiałów i energii, mniej produkcji i mniej godzin pracy. Za to więcej czasu wolnego spędzonego nie w zatłoczonych centrach handlowych ale z rodziną, przyjaciółmi, czy samotnie zajmując się celami bardziej satysfakcjonującymi niż zarabianie i wydawanie. Czyż nie jest to definicja dobrego życia? Oczywiście nie można tego zrobić bez stopniowej ale totalnej przebudowy całego systemu ekonomicznego. Duża część z nas będzie także potrzebowała detoksu od życia w nadmiarze.

Wzrost gospodarczy nie sprawdził się w rozwiązaniu problemu biedy czy zapewnieniu wszystkim zatrudnienia. Czas najwyższy wyzwolić się z dogmatu, że jest to jedyny sposób w jaki można gospodarować i oddzielić idee szeroko pojętego rozwoju od wzrostu gospodarczego.

http://www.fpiec.pl/futopia/mniej-pracy-diy-miejskie-ogrodnictwo-spoldzielnie-kooperatywy-garazowki-slow-food-tak-uratujesz-swiat

https://www.idler.co.uk/article/news-coming-of-the-one-day-week/

https://www.idler.co.uk/article/je-ne-veux-pas-travailler/

https://ideas.ted.com/how-working-less-could-solve-all-our-problems-really/?utm_campaign=social&utm_medium=referral&utm_source=linkedin.com&utm_content=ideas-blog&utm_term=humanities&utm_campaign=social&utm_medium=referral&utm_source=linkedin.com&utm_content=ideas-blog&utm_term=business

https://www.vice.com/en_us/article/bj9yjq/the-radical-plan-to-save-the-planet-by-working-less